791 - ( 2 ) در كتاب العوالى روايت مىشود كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « دو كالاى گوناگون را به هر گونه كه خواستيد ، با هم معامله كنيد . » 792 - ( 3 ) سماعه گويد : « از امام صادق عليه السلام دربارهء معاملهء حبوبات و خرما و كشمش ، سوال كردم . امام عليه السلام فرمود : معاملهء هيچ يك از آنها دو به يك شايسته نيست مگر آن‌كه يك كالا را با كالاى ديگر معامله كنى كه در اين صورت دو به يك و بيشتر ، جايز است . » 793 - ( 4 ) حلبى روايت مىكند : « شخصى به ديگرى مىگويد : خرماى موجود بر اين نخلت را به دو قفيز خرما يا كمتر يا بيشتر - مقدارى كه معين مىكند - به من به فروش و او نيز مىفروشد . امام عليه السلام در اين باره فرمود : اشكال ندارد . و فرمود : معامله تمر - خرماى خشك - و خرماى نارس از يك نخل اشكال ندارد ولى در هم آميختن تمر كهنه و خرماى نارس شايسته نيست و كشمش و انگور ، همانند آن است . » 794 - ( 5 ) حلبى گويد : « از امام صادق عليه السلام دربارهء معاملهء روغن زيتون با روغن به صورت دو به يك ، سوال كردم . امام عليه السلام فرمود : دست به دست و نقد ، اشكال ندارد . » و در روايت ششم از باب ششم از باب‌هاى ربا مانند اين روايت هست . 795 - ( 6 ) على بن جعفر عليه السلام گويد : « از برادرم امام موسى بن جعفر عليه السلام سوال كردم : شخصى روغن مىخرد و مقدارى از آن نزد فروشنده باقى مىماند . آيا براى وى جايز است به‌جاى آن يك يا دو رطل روغن تحويل بگيرد ؟ امام عليه السلام فرمود : هرگاه آن دو با هم متفاوت باشند ، با رضايت خريدار و فروشنده اشكال ندارد . » ارجاعات گذشت : در روايت هجده از باب دو از باب‌هاى ربا مناسب با اين گذشت . در روايت ششم از باب ششم فرمودهء معصوم عليه السلام كه : « و معاملهء يك قفيز بادام با دو قفيز و يك قفيز خرما با دو قفيز ناپسند است بلكه يك صاع [ / سه كيلوگرم ] گندم با دو صاع خرما و يك صاع خرما با دو صاع كشمش [ معامله شود ] . » و در روايت يكم از باب هفتم فرمودهء امام عليه السلام كه : « هرگاه دو كالا متفاوت باشند ، معاملهء دو به يك به صورت دست به دست و نقد ، اشكال ندارد . » و در روايت ششم از باب نهم اين گفته كه : « معاملهء كالاهاى متفاوت دو به يك و به صورت نقد ، اشكال ندارد . » مىآيد : و در روايات باب پنجم از باب‌هاى سلف ، مناسب با اين بحث خواهد آمد .